Sắp hết thời mạnh ai nấy lấn biển!

23/02/2021 | Tổng quan thị trường bất động sản

Theo đánh giá của Bộ Tài nguyên và Môi trường, bên cạnh các lợi ích thu được, cần phải có các quản lý, kiểm soát đối với các hoạt động lấn biển nếu không sẽ để lại hệ quả rất lớn đến môi trường, hệ sinh thái, sinh kế của người dân ven biển, kinh tế – xã hội,…

Thực tế cho thấy khi cơ quan chức quyết định báo cáo đánh giá tác động sơ bộ một số nội dung đề nghị xây dựng nghị định quy định về lấn biển, dư luận mới được nhìn thấy quá nhiều mặt tiêu cực về bức tranh lấn biển ở Việt Nam, mà suốt một thời gian dài gần như mạnh ai nấy làm, mạnh địa phương nào có biển nấy quyết.

Cái giá phải trả của việc lấn biển tùy tiện

Hoạt động lấn biển không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn diễn ra phổ biến ở nhiều nước trên thế giới. Tùy vào vào điều kiện địa lý và khả năng từng quốc gia mà các hoạt động này diễn ra với quy mô và diện tích khác nhau. Đứng đầu phải kể đến Trung Quốc, với diện tích lấn biển vùng cửa sông Dương Tử thuộc Thượng Hải là 400km2, cảng Thiên Tân thuộc vịnh Bột Hải với 365km2 và Đường Sơn (thành phố công nghiệp ven biển cấp tỉnh thuộc Hồ Bắc) với 275 km2. Tiếp đến là vịnh Tokyo (Nhật Bản) là 250km2, Incheon (Hàn Quốc) 220km2, vịnh San Francisco (Mỹ) 150km2,…

Với mục đích lấn biển nhằm xây dựng các khu siêu đô thị thì phải kể đến vịnh Persian, điển hình là Dubai. Mở rộng các đường băng ở sân bay được cho là mục đích sử dụng đất lấn biển phổ biến nhất. Thống kê cho thấy, chỉ trong năm 2006, có đến 102 sân bay trên toàn thế giới được xây dựng từ hoạt động lấn biển.

Hà Lan được biết đến là quốc gia có lịch sử lấn biển lâu đời nhất (từ thế kỷ XIV). Trên thực tế 1/3 diện tích lãnh thổ của Hà Lan nằm dưới mực nước biển trung bình. Vùng cửa sông Zuiderzee của Hà Lan đã lấn biển với diện tích 1.650km2 trong thế kỷ XX. Diện tích vùng đất nông nghiệp hiện tại cảu Hà Lan đều là phần chìm dưới biển vào năm 1200.

Dự án hơn 10 ha với vốn đầu tư 33 triệu USD của Công ty cổ phần Nha Trang Sao đã tự ý lấn, lấp biển trái phép gần 2,3 ha danh thắng quốc gia vịnh Nha Trang, bị UBND tỉnh Khánh Hòa thu hồi tháng 8.2020

Việc lấn biển đem lại cho các quốc gia nhiều lợi ích khác nhau tuy nhiên nó cũng gây ra những hệ lụy vô cùng trầm trọng đến môi trường, hệ sinh thái, kinh tế – xã hội. Tại Trung Quốc, các nghiên cứu về lấn biển ở Vịnh Lan Châu, sau 15 năm từ 1987 đến 2002 cho thấy 49,1% vùng đất ngập nước tự nhiên bị giảm và giảm từ 2.065 đến 1.915 chỉ số đa dạng cảnh quan; thành phố Triết Giang lấn biển 1.828km2 bãi triều đã làm cho tình trạng ngập lụt tăng lên 4 lần từ năm 1950 đến 2003; thành phố Thiên Tân đã mất đi bờ biển tự nhiên từ năm 1995 do lấn biển quá nhiều.

Tại Hồng Kông, hoạt động lấn biển tại cảng Victoria đã làm mất cân bằng về quy hoạch, gây thu hẹp khu cản và dẫn đến tắc nghẽn giao thông đường biển. Tại Hàn Quốc, trên 40% diện tích vùng đất ngập nước đã bị xâm chiếm để chuyển thành đất lấn biển trong suốt 30 năm qua. Theo ước tính, có đến khoảng 54% vùng đất ngập nước của Mỹ, 90% vùng đất ngập nước của New Zealand, 68% rừng đước Philippines đã hoàn toàn biến mất vì hoạt động khai hoang lấn biển của con người.

Trước tình trạng hoạt động lấn biển ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng đến các hệ sinh thái, môi trường biển, nhiều quốc gia đã ban hành nhiều quy định để giảm thiểu tình trạng này. Cụ thể như Hà Lan ban hành Luật Đê, đập và lấn biển từ năm 1904; Singapore cũng ban hành luật Đường bờ năm 1872 quy định lấn biển và sử dụng các vùng đất ngập nước và bãi bồi ven biển;…

Năm 1994, Tổ chức Nông lương thế giới (FAO) cũng có động thái xuất bản ấn phẩm Các khía cạnh thể chế và pháp lý về quản lý tổng hợp vùng bờ trong hệ thống pháp luật quốc gia. Năm 2006 tổ chức này tiếp tục phát hành ấn phẩm Luật quản lý tổng hợp vùng bờ. Nhờ những ảnh hưởng này mà nhiều quốc gia cũng ban hành nhiều quy định về quản lý tổng hợp vùng bờ.

Các dự án lấn biển phức tạp ở Việt Nam

Trong những năm gần đây Việt Nam cũng có rất nhiều những dự án lấn biển. Với hơn 3200km đường bờ biển nên hoạt động lấn biển càng diễn biến phức tạp hơn. Rất nhiều các khu đô thị được xây dựng dựa trên hoạt động lấn biển. lai. Đây không chỉ là giải pháp mở rộng quỹ đất, phát triển kinh tế – xã hội mà còn là giải pháp chủ động ứng phó với tình trạng xói lở bờ biển, nước biển dâng.

Tuy nhiên bên cạnh những giá trị thu được thì tình trạng lấn biển cũng để lại nhiều hệ lụy cần phải quan tâm. Các hoạt động lấn biển ngày càng nhiều có thể làm thay đổi điều kiện tự nhiên, địa hình và cảnh quan, làm thay đổi dòng chảy ven bở, gây nên tình trạng sạt lở các cùng lân cận và xói lở bờ biển,… tác động lớn đến đời sống người dân ven biển.

Bên cạnh đó, các khu vực lấn biển còn phải chịu  lượng chất thải sinh hoạt từ các khu đô thị, các nhà máy sản xuất và các hoạt động nuôi trồng thủy sản khác. Chính điều này gây nên tình trạng ô nhiễm diện rộng, làm suy thoái môi trường và hệ sinh thái biển.

Dự án đô thị lấn biển Rạch Giá, Kiên Giang (ảnh) là khu đô thị lấn biển đầu tiên của Việt Nam, với tổng diện tích 420ha, được Thủ tướng phê duyệt năm 1999. Năm 2015, Kiên Giang tiếp tục khởi công dự án lấn biển tại khu tây bắc thành phố Rạch Giá với diện tích gần 100ha và khu vực bãi bồi tự nhiên 16ha. Năm 2019, Kiên Giang khởi động thêm một dự án khu lấn biển mới cũng thuộc thành phố Rạch Gía có vốn đầu tư 8.000 tỉ đồng…

Ngoài ra các dự án có hoạt động lấn biển còn gây ảnh hướng đến sinh kế, việc làm, đời sống của người dân vùng biển. Trên thực tế các dự án bất động sản đã quây mặt biển và đường ra biển như là tài sản riêng, gây cản trở quyền tiếp cận biển của người dân, hạn chế khả năng phát triển du lịch biển của địa phương.

Trong thời gian vừa qua, vì chưa có các biện pháp quản lý tốt nên một số dự án lấn biển tại Việt Nam đã để lại những ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quang và hệ sinh thái, gây tình trạng xói lở bờ biển. Nhiều dự án phải dừng quy hoạch do không có sự tính toán kỹ lưỡng về kỹ thuật. Có dự án phải xem xét lại vì ảnh hưởng đến quốc phòng an ninh. Ngoài ra còn không ít các dự án phải tạm ngừng vì vấp phải sự phản đối của người dân địa phương.

Tình trang lấn biển, phá vỡ cảnh quang, lợi dụng các dự án được phê duyệt để hoạt động lấn biển trái phép ngày càng diễn biến phức tạp. Nhất là khi pháp luật vẫn chưa có các quy định cụ thể đối với hoạt động này.

Tìm “Vòng Kim cô” cho dự án lấn biển

Thực tế cho thấy thấy quản lý các hoạt động lấn biển là hoạt động rất phức tạp, liên quan đến thẩm quyền cấp phép lấn biển; cơ chế chuyển đổi từ sử dụng biển thành sử dụng đất, bồi thường cho các chủ thể đang được cấp quyền sử dụng biển,…

Tại báo cáo đánh giá tác động sơ bộ một số nội dung đề nghị xây dựng nghị định quy định về lấn biển, liên quan đến quy định phạm vi thực hiện các hoạt động lấn biển, Bộ TN&MT đã đưa ra hai phương án để lấy ý kiến: một là, hoạt động lấn biển là hoạt động có phạm vi thực hiện từ đường mép nước triều kiệt trung bình nhiều năm ra phía biển, ngoại trừ hoạt động lấn biển phục vụ quốc phòng an ninh. Hai là, hoạt động lấn biển được quy định là hoạt động có phạm vi thực hiện từ đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm ra phía biển, ngoại trừ hoạt động lấn biển phục vụ quốc phòng an ninh. Trên cơ sở đánh giác các tác động đến môi trường, kinh tế, xã hội, thủ tục hành chính, hệ thống pháp luật… Bộ TN&MT đề nghị lựa chọn phương án hai.

Bộ cũng đã đưa ra 2 phương án để lấy ý kiến đố với các yêu cầu lấn biển: một là, có quy định cụ thể về việc lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức đối với các dự án có hoạt động lấn biển. Hai là, không quy định các yêu cầu đối với các dự án lấn biển, các bộ ngành tại địa phưng tự đánh giá tính khả thi của dự án theo chức năng nhiệm vụ và các quy định hiện hành. Dựa theo tình hình thực tế và đánh giá các tác động qua lại, Bộ TN&MT kiến nghị thực hiện phương án một.

Ngoài ra Bộ TN&MT còn kiến nghị xem xét vị trí lấn biển, đảm bảo phù hợp với các quy hoạch liên quan đến khu  vực thực hiện lấn biển. Đánh giá mức độ phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh quốc phòng trên cơ sở lấy ý kiến của các cơ quan có liên quan. Từ đó xem xét , quyết định cho phép thực hiện hoạt động lấn biển.

Hiện nay vẫn chưa có cơ quan nào đầu mối quản lý hoạt động lấn biển. Điều này dẫn đến tình trạng san lấp, lấn biển phá vỡ cảnh quan, quy hoạch; lợi dụng các dự án được phê duyệt để lấn biển trái phép. Ngoài ra một số địa phương còn buông lỏng quá trình quản lý các dự án lấn biển làm nổi lên nhiều vấn đề phức tạp ở Quảng Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa,… Nhằm khắc phục tình trạng này, Bộ TN&MT đưa ra hai phương án lấy ý kiến: một là, không giao cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý hoạt động lấn biển, các cơ quan quản lý trong phạm vi chức năng và quyền hạn được giao. Hai là, giao một cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước đối với hoạt động lấn biển. Bộ đề nghị lựa chọn phương án hai.

“Đáng chú ý, nhiều khu vực ven biển, hải đảo thực hiện hoạt động lấn biển rất nhạy cảm, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội, là khu vực trọng yếu về quốc phòng, an ninh. Vì vậy, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất phải có quy định cụ thể về quyền, nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án, đặc biệt là quy định về việc chuyển nhượng các dự án có hoạt động lấn biển; quyền, nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án là tổ chức, cá nhân nước ngoài”, báo cáo khuyến nghị.

Viraland.vn – Trang tin bất động sản Đà Nẵng – Quảng Nam 

Mời xem thêm: Bất động sản nghỉ dưỡng biển diễn biến ra sao đầu năm 2021

  • Gửi tin này cho bạn bè:

TIN TƯƠNG TỰ

Dịch Covid-19 trở lại khiến không ít người tỏ ra lo lắng cho thị trường bất động sản nghỉ dưỡng, bởi đây vốn dĩ là là loại hình chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ dịch. Cùng Viraland.vn tìm hiểu xem tình hình của phân khúc này ra sao trong tháng đầu năm Tân Sửu....Đọc tiếp
Câu chuyện thiếu nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ cho người có thu nhập thấp hiện nay không phải là mới. Nếu các địa phương minh bạch quỹ đất 20% dành phát triển nhà ở xã hội tại các dự án trên cả nước, chắc chắn quỹ đất dành cho loại hình nhà...Đọc tiếp
Theo chuyên gia BĐS Đoàn Thiên Việt, cận Tết là thời điểm vàng để mua BĐS đầu tư. Nhiều NĐT vẫn miệt mài tìm mua thời điểm cận Tết. Nhiều nhà đầu tư vẫn miệt mài tìm mua thời điểm cận Tết. Nếu mua được BĐS rẻ hơn 20% thì qua Tết âm lịch có thể...Đọc tiếp
Nhiều người vẫn quan niệm ở nhà mặt đường là sướng nhưng thực tế không phải lúc nào cũng là màu hồng. Theo chuyên gia về nhà ở Doug Wagner (Mỹ), ước tính có 50% hoặc nhiều hơn những người mua nhà do chuyên gia này đại diện không xem các căn nhà ở mặt...Đọc tiếp
Tư vấn về bồi thường khi thu hồi đất: Gia đình tôi có đất thuộc diện bị Nhà nước thu hồi. Xin hỏi, gia đình tôi sẽ được nhận các khoản hỗ trợ nào khi bị thu hồi đất? Trên đây là câu hỏi bạn đọc có email ngochuyenxx@xx gửi đến Văn phòng Tư vấn...Đọc tiếp
Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) rủi ro thường rơi vào thời điểm đáo hạn trái phiếu (trong khoảng trên dưới 5 năm tới đây), nhất là đối với các trái phiếu cam kết trả lãi cao, mà doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả… “Bùng nổ” phát hành, cam kết khủng 18%/năm...Đọc tiếp

TIN MỚI NHẤT

Tiếp đà của cuối năm 2020, thị trường bất động sản đầu năm 2021 trên cả nước vẫn có xu hướng đi ngang, có khu vực đi lên. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần cẩn trọng nếu không xác định đầu tư lâu dài. Dưới góc nhìn của các lãnh đạo công ty bất động...Đọc tiếp
Những ngày qua, thông tin Đà Nẵng rục rịch tăng giá đất gây không ít hoang mang cho nhà đầu tư lẫn người dân. Nhiều khu vực tại Đà Nẵng, “cò” tung tin sắp tới đất sẽ tăng giá rất cao. Chính quyền thành phố này cho biết, giá đất tăng là không có cơ...Đọc tiếp
Hòa dùng các lô đất của người khác trên địa bàn quận Liên Chiểu (Đà Nẵng), để bán lại cho các bị hại và chiếm đoạt hơn 1,5 tỷ đồng. Ngày 26/2, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an TP Đà Nẵng vừa tống đạt quyết định khởi tố vụ án,...Đọc tiếp
“Cơn sốt” đất tại Tây Ninh chưa kịp lắng xuống, đến lượt Đà Nẵng đề xuất tăng bảng giá đất, khiến nhiều người lo ngại có thể ảnh hưởng việc đầu tư vào địa phương này. Giá gần chạm đỉnh thời “bong bóng” Theo bảng giá đất hiện hành, giá đất ở cao nhất tại Đà...Đọc tiếp
Những ngày đầu năm Tân Sửu, trên các diễn đàn bất động sản hàng loạt khách sạn ven biển ở Đà Nẵng đăng thông tin rao bán. Rao bán khách sạn rầm rộ Theo khảo sát, ra Tết, các khách sạn khu vực ven biển ở các quận Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn được rao...Đọc tiếp
Văn phòng UBND TP Đà Nẵng cho hay, Chủ tịch UBND TP Lê Trung Chinh vừa ký Quyết định số 476/QĐ-UBND ban hành kế hoạch đền bù giải tỏa 249 dự án trên địa bàn TP năm 2021 Theo kế hoạch được Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Trung Chinh ký ban hành theo...Đọc tiếp